USolwazi Mergan Naidoo.Ungcweti Wase-UKZN Wezokwelashwa Komndeni Negalelo Emqingweni Wamakhono Okunakekela Umndeni Ngezempilo eNingizimu Afrika
Click here for English version
Ungcweti wezokwelashwa komndeni, uSolwazi Mergan Naidoo ungumhleli wesigaba sesine somqingo wokwelashwa komndeni eNingizimu Afrika, i-South African Family Practice Manual (SAFPM) kanye nokuphosa esivivaneni izahluko ezilishumi kulolu shicilelo.
I-SAFPM iyinsiza enosizo kubafundi bezokwelapha, abathweswe iziqu abaqeqeshelwa umsebenzi, abenza umsebenzi wokwelapha emphakathini, abelaphi kanti kwezinye izikhathi, abaqeqeshelwa ukuba ngodokotela kanye nodokotela abenza iziqu ezilandela ezokuqala.
U-Naidoo, onguSolwazi oPhikweni Lokuqondiswa Kwezempilo Komndeni e-UKZN, unentshisekelo ngezemfundo zabasebenzi bezempilo, i-Health Professions Education (i-HPE) kanti phambilini uke waba ngumholi wezemfundo wezokuFundisa kanye nokuFunda eSikoleni sobuHlengikazi, kanye neZempilo zoMphakathi kanti useshicilele kabanzi emkhakheni we-HPE. Ubuye abe nguMhleli weMibhalo yeZifundiswa emqingweni, i-PLOS1; umhloli wangaphandle weNyuvesi yaseBotswana; uSihlalo weNkundla yezoKwelashwa koMndeni eThekwini, i-eThekwini Family Medicine Forum; uNobhala ongaholi weKolishi lokuLashwa kweMindeni eNingizimu Afrika (Honorary Secretary: College of Family Physicians of South Africa); umdidiyeli wohlelo labenza iziqu zeMastazi Ekulashweni koMndeni e-UKZN; kanye neNhloko yophiko lokuhlola olungaphansi kophiko lokwelashwa komndeni esibhedlela,iClinical Unit of Family Medicine esibhedlela eWentworth eThekwini.
Ngesikhathi ebuzwa ngokuthi yini emgqugquzelayo njengomfundisi, u-Naidoo uthe: ‘Ukugqugquzela abantu abasha ukuthi bacabange ngokujulile futhi bahlale bebuza imibuzo yikhona okungikhuthazayo njengomfundisi.’
I-SAFPM iwuhlelo lwenhlangano kazwelonke yobungcweti Yezokwelapha Zomndeni - Isikole SaseNingizimu Afrika Sodokotela Bomndeni - futhi ibe yinsiza ebalulekile yokuqeqeshwa Kwezokwelapha Komndeni kuleli zwe kanye namanye amaningi e-Afrika yonkana. Iyisiqondiso esisebenzayo esigxile 'ekuhambeni' kokusebenza ezinsizeni zezempilo zesifunda futhi kuhlanganisa namakhono ayisisekelo adingekayo kodokotela bomndeni, lapho ababhalisi be-Family Medicine badinga ukuwathola ngesikhathi sokuqeqeshwa kwabo kanye namakhono engeziwe ahlobene nokusebenza komndeni ngezindlela ezahlukene. Ibalulekile futhi nakwabanye odokotela abasebenza ezinsizeni zezempilo zesifunda, njengezikhulu zezokwelapha, odokotela abavamile, abahlengikazi kanye nabasebenzisana nabo emitholampilo ekunakekelweni kwezempilo okuyisisekelo nasezindaweni zezibhedlela zesifunda.
Kumqingo wesine, kufakwe izahluko ezintsha, kubalwa kuzo umlando okukhona kuwo umlando wezempilo zocansi, ukuhlolwa ngohlelo lwe-ultrasound, ukulekelela abantu abaphila nokukhubazeka, kanye nokweluleka kanye nokulekelela ngokuqeqesha abafundi bezokwelapha, abaqeqeshelwa umsebenzi kanye nodokotela abasaqeqeshwa.
Uthe: ‘Incwadi iyinsiza ebalulekile ekwelashweni kwansukuzonke kanye nakulabo ababhalisele ukufunda iziqu zabo zokuqala kanye nezilandela ezokuqala. Ithinta amakhono adingwa abafundi usuku nosuku kanye nabasemkhakheni wokwelapha e-Afrika eseNinginzimu asebebhale izahluko ezibalulekile ezinengqikithi yase-Afrika. Iyinkomba engumhlanhlandlela efundeka kalula kubelaphi futhi ibalulekile kakhulu kulabo abenza umsebenzi wokuhlinza ohlukene ngenxa yokuthi ukusebenzisa le nsiza kugqugquzela ezokuphepha kwesiguli. Abafundi kumele bayifunde le ncwadi yemigomo bese benza amakhono elabhorethri yamakhono begadwe abafunda nabo noma ungcweti. Umbono kanye nolwazi ngomsebenzi owenzile kungamasu alusizo ukuzikhulisa nokuzithuthukisa.
‘Incwadi yamasu ithinta amakhono emikhakha eyehlukene, kubalwa ezokwelapha zangaphakathi, ukwelashwa kwezingane, ukuhlinzwa, ukubelethisa kanye nezifo zabesifazane, izifo zezinzwa, izifo zamathambo, izifo zengqondo kanye nolwazi ngokuhlinzwa kubalwa nezifo ezithinta indlebe, ikhala kanye nomphimbo, i-ENT kanye nokuhlolwa nokwelashwa kwezifo ezithinta amehlo. ‘Ibuye ihlinzeke nolwazi oluthile ngokuthathwa komlando ezimeni ezehlukene kanye nasekululekweni, iyanconywa kwabenza iziqu zokuqala zobudokotela kanti kuzolekelela ukwenza ngcono umsebenzi wokuhlola nokunika usizo olusezingeni kanye nokusebenza ezivivinyweni zobudokotela.’
UDkt Vesagan Deenadayalu, udokotela womphakathi esikhungweni sezempilo iNdwedwe Commuity Health centre, naye uphawulile ngokomsebenzi wakhe ekhomba yona incwadi yemigomo. ‘Ushintsho oluphakathi kokuqeqeshelwa umsebenzi kanye nokusebenzela umphakathi ludala ukwesaba kwabaningi. Kuyisikhathi lapho sisebenzisa amakhono okwelapha kanye namagugu esiwafunde ngesikhathi siqeqeshelwa umsebenzi ukuzihola kanye nokuphatha iziguli ezindaweni ezinezinsiza ezingenele, ikakhulukazi ngaphandle kobuholi bomuntu osezingeni eliphezulu. Ukuba ne-SAFPM kusiza ukuhola abelaphi ngendlela eqonde ngqo emsebenzini wansuku zonke kusuka kwezempilo zabesifazane kuya kwezokwelapha kanye nokuhlinzwa okuphuthumayo. Kunginike ikhono lokwandisa ulwazi lwami lomsebenzi kanye nokuzicija ngokuzethemba ekwenzeni izinhlelo zokwelapha okubalwa ukuqhumbuza amathumba kanye nokunciphisa izehlakalo zokuphuka. Enye yezinto ezibalulekile ezisizayo kulencwadi yemigomo ukuvumela abafundela ukwelapha ukuthi bayisebenzise empilweni yabo yomsebenzi kusuka besasesikoleni sokufundela ukwelapha, ukuqeqeshelwa umsebenzi kanye nokusebenzela umphakathi kuze kube bafinyelela esigabeni sokuba ngodokotela abasaqeqeshwa.
Ungaxhumana no-Raymond Selepe ku: RSelepe@vanschaiknet.com ngolunye ulwazi lokuthi ungayithola kanjani ikhophi yencwadi yemigomo.
Umbhalo: ngu-MaryAnn Francis
Isithombe: Sithunyelwe



